An oabl don (2/4)

podkast

An oabl don

Miliardoù a stered a zo e Hent Sant-Jakez, met ar re-mañ ne teuont ket war-wel forzh pelec’h ! Dont a reont war-wel gant an nivlennoù da gentañ (« nébuleuses » e galleg). Un nivlenn a zo ur seurt koumoulenn gaz ha poultrenn, hag e-barzh ‘ra un tammig evel ma vefe un uzin da sevel stered. Chom a ra ar stered nevez « asambles » goude-se, ha deus an dra-se ‘vez lâret « druilhadoù-stered » (« amas d’étoiles »). Dominique Merrien a lâr deomp hiroc’h, asambles gant Benjamin Bouard.


Pellgargañ ar gronikenn

An oabl don (1/4)

podkast

Nivlenn Orion

An « hollved tost » a vez lâret e brezhoneg deus sistem an heol, da lâret tout an traoù zo dedennet gant an Heol hag a zo o treiñ en-dro dezhañ. An « hollved pell », pe an « oabl don », a vez lâret deus tout an traoù zo pelloc’h c’hoazh, tout an objedoù all a gaver e-barzh Hent Sant-Jakez, dreist-holl ar stered all hag ar steredegoù. E’mm zo da ziwall memestra gant ar gomz « steredeg » (= constellation), peogwir ar steregoù zo traoù ha zo bet gwelet ha krouet gant an dud, ha n’int ket tamm ebet sistemoù stered ha vefe staget an eil re deus ar re all. Met memestra ‘ranker goût ivez ne teu ket ar stered war-wel forzh pelec’h e-giz-se ! Dominique Merrien zo c’hoazh asambles gant Benjamin Bouard.


Pellgargañ ar gronikenn

Hent Sant-Jakez (4/5)

podkast

Un druilhad-stered

En-dro da Hent Sant-Jakez zo gaz tomm hag un dra a vez graet « matiri du » deuzoutañ, « matière noire » e galleg. Met petra eo an dra-se ? Den ne oar. Ha traoù all a gaver c’hoazh e-barzh hor galaksienn, evel an druilhadoù stered. Dominique Merrien zo ‘vont da lâret deomp petra eo an dra-se, asambles gant Benjamin Bouard.


Pellgargañ ar gronikenn